Franchise

FRANCHISING NEDİR?

Markanın imtiyaz hakkı sahibi tarafından sınırları önceden belirli bir anlaşma ile markasını bir başkasına kullandırmasıdır.

Genellikle imtiyaz sahibi kişi tarafından franchising şube açacak yatırımcıya belirli destekler verilir. Bu destek açılacak şubenin dekorasyonu, personel eğitimi, mal tedariki gibi şekillerde de olabilir. İmtiyaz sahibi tarafından verilecek denetim ve destek hizmeti, söz konusu markanın saygınlığı ve bakımından önemlidir. Neticede markanın bir başka yatırımcı tarafından kullanılması bazı riskleri de beraberinde getirmektedir. Sonuçta markanın saygınlığı ve prestiji yatırımcının performansından olumlu ya da olumsuz etilenecektir.

FRANCHISING SİSTEMİNİN FAYDALARI

Tüm dünyada yaygın bir şekilde kullanılan Franchising sistemi, girişimciye farklı ülkelerde/bölgelerde rakiplerinin önüne geçme fırsatını sunmaktadır. Örneğin A.B.D menşei bir şirketin Türkiye pazarında yatırım yapmak istediğini düşünelim. Bu durumda şirketin önünde iki seçenek olacaktır. Ya şirket doğrudan kendine bağlı bir şube açacaktır – bu durumda hem zaman hem de finans maliyeti yüksek olacaktır- ya da franchising sistemi ile isim hakkını belirli sınırlar içinde o ülkedeki yatırımcıya devredecektir. Bu sayede hem yatırımcı hem de imtiyaz hakkı sahibi kazançlı çıkacaktır. Yatırımcı yeni bir marka yaratmanın maliyetine katlanmadan kara geçme imkanına sahip olurken, marka sahibi yeni bir şube açmanın maliyetine girmeden kardan pay alacaktır. 

SORUMLULUKLAR

Franchising sisteminin hem markasını devredene, hem de markayı devralana önemli sorumluluklar yüklediğine yukarıda değinmiştik. Ancak sorumluluk alanlar ve çerçevesi iyi belirlenmiş bir işbirliği ile başarıya ulaşmak mümkündür. Markanın imajının zedelenmemesinden ve hizmet kalitesinin düşürülmemesinden isim hakkını alan kişi, imtiyaz hakkı sahibine karşı sorumludur. Bu aynı zamanda girişimcinin karlılığını da arttıracaktır. 

Sağlıklı bir denetim mekanizması, isim hakkını devreden ve devralan arasındaki güveni korurken, hizmet kalitesinin artmasında yardımcı olacaktır. Bu mekanizma işbirliğinin önemli bir ayağıdır.